Truyện Ma Đạo Tổ Sư có hay không nên đọc? Review chân thật từ A-Z

Hồi đầu năm 2018, tôi còn nhớ như in cái cảm giác lướt Weibo thấy một đống fanart với mấy cái tên lạ hoắc: Ngụy Vô Tiện, Lam Vong Cơ, Vân Thâm Bất Tri Xứ. Tôi bảo thôi kệ, chắc lại mấy cái truyện ngôn tình xuyên không vớ vẩn. Ấy vậy mà một tuần sau, tôi đã ngồi ôm điện thoại đọc đến 3 giờ sáng, nước mắt nước mũi tèm lem. Đúng vậy, đấy là cách tôi biết đến Ma Đạo Tổ Sư. Và câu hỏi “có hay không nên đọc” mà bao người đặt ra, với tôi bây giờ, nó không đơn giản chỉ là có hay không. Nó là chuyện bạn có sẵn sàng để một câu chuyện ám ảnh mình cả tháng trời không.

1. Giới thiệu sơ lược về truyện Ma Đạo Tổ Sư

Nếu bạn mới chỉ nghe tên qua loa, thì để tôi kể gọn: Ma Đạo Tổ Sư (hay còn gọi là The Grandmaster of Demonic Cultivation) là một bộ tiểu thuyết đam mỹ trường thiên của tác giả Mặc Hương Đồng Khứu. Truyện xoay quanh Ngụy Vô Tiện – một thiên tài tu đạo nhưng lại đi theo con đường tà đạo bị chính đạo bài xích, chết thảm dưới vách núi, rồi mười sáu năm sau được hồi sinh trong thân xác kẻ khác. Từ đấy, cuộc điều tra làm rõ những bí ẩn năm xưa bắt đầu, kéo theo bao nhiêu ân oán, tình thù.

Điểm đầu tiên làm tôi tò mò: không phải cứ xuyên không hay trọng sinh là thành. Ngụy Vô Tện quay về, nhưng anh ta vẫn là kẻ bị cả thiên hạ ghét bỏ. Không có hào quang main, không có buff bẩm sinh. Chỉ có một bộ óc thông minh đến mức nguy hiểm và một trái tim vẫn còn biết đau. Cái cách truyện mở đầu bằng một vụ án mạng rồi dần dần kéo ra cả một câu chuyện tình đẫm máu và nước mắt, nó cuốn hút một cách rất lạ.

2. Cốt truyện và thế giới quan có gì đặc sắc?

Đây là phần tôi muốn nói nhiều nhất. Thế giới trong Ma Đạo Tổ Sư không phải kiểu tiên hiệp “tu luyện thành tiên bay lên trời” nhàm chán. Nó là một xã hội tu chân có tổ chức, có gia tộc, có chính trị ngầm. Năm đại gia tộc: Vân Mộng Giang thị, Cô Tô Lam thị, Lan Lăng Kim thị, Thanh Hà Nhiếp thị, và Kỳ Sơn Ôn thị – mỗi nhà một tính cách, một bí mật. Tôi thích nhất cách tác giả xây dựng cái gọi là “chính đạo” không hoàn toàn trắng, và “tà đạo” không hoàn toàn đen. Đọc xong bạn sẽ thấy, ranh giới giữa thiện và ác mỏng manh lắm.

Cốt truyện sử dụng kỹ thuật hồi ức đan xen. Hiện tại thì Ngụy Vô Tiện đang điều tra mấy vụ án mạng kỳ quái, nhưng mỗi lần gặp một nhân vật cũ, mỗi lần chạm vào một ký ức, quá khứ lại ùa về. Có chương tôi đọc mà nghẹn lại, vì biết trước kết cục bi thảm nhưng vẫn phải chứng kiến từng bước từng bước một. Như kiểu bạn xem một vụ tai nạn chậm, bạn thấy nó đến mà không thể ngăn. Cảm giác ấy, nó day dứt lắm.

Một điểm cộng lớn: truyện có yếu tố trinh thám – điều tra án mạng. Mỗi vụ án đều có manh mối, có twist. Tôi từng tự tin đoán được thủ phạm, nhưng đến cuối vẫn bị lật kèo. Cái hay là các vụ án không rời rạc, mà đều kết nối với nhau, kết nối với quá khứ của Ngụy Vô Tiện. Nó giống như một chuỗi domino, đẩy cái này là đổ cả đống.

3. Hệ thống nhân vật: Điểm mạnh và điểm yếu

Đây là thứ làm tôi yêu truyện đến phát cuồng, nhưng cũng là thứ làm tôi đôi lúc bực mình. Hãy bắt đầu với Ngụy Vô Tiện. Cậu ta là một trong những nhân vật chính diện được xây dựng phức tạp nhất tôi từng đọc. Ngoài mặt thì cười nói vô tư, tinh nghịch, thích trêu chọc người khác. Nhưng bên trong là một đứa trẻ từng mất tất cả, từng bị cả thế giới quay lưng, vẫn cố gắng giữ lại chút ánh sáng cuối cùng. Có câu nói của cậu mà tôi nhớ mãi: “Tôi muốn làm người tốt, nhưng làm người tốt mệt quá.” Đọc đến đấy, tôi tự dưng thấy mắt mình cay xè.

Còn Lam Vong Cơ – à, đây là mẫu người yêu lý tưởng của biết bao nhiêu người. Lãnh đạm, cao ngạo, ít nói, nhưng tình cảm sâu nặng. Có điều, tôi thấy nhân vật này hơi bị “lý tưởng hóa” quá mức. Ở bản gốc, Lam Vong Cơ gần như không có khuyết điểm gì đáng kể, ngoài việc hơi cứng nhắc. Điều này làm một số tình tiết tình cảm giữa hai người có cảm giác hơi một chiều, kiểu Ngụy Vô Tiện chủ động hoài, còn Lam Vong Cơ chỉ biết im lặng và chịu đựng. Tôi thà có thêm vài đoạn đối thoại thẳng thắn hơn, thay vì toàn “ánh mắt hàm chứa ngàn lời”.

Nhân vật phụ cũng xuất sắc không kém. Giang Trừng – người anh em cùng lớn lên với Ngụy Vô Tiện – là một trong những nhân vật bi kịch nhất truyện. Tôi từng ghét cậu ta vì lúc nào cũng cáu gắt, nhưng càng đọc càng thấy thương. Cậu ta mang gánh nặng của cả một gia tộc, của sự kỳ vọng, và của một mối quan hệ tan vỡ. Cái kết của Giang Trừng làm tôi phải ngồi im mười phút, không nói nên lời.

Tuy nhiên, điểm yếu là một số nhân vật phụ khác bị lãng quên giữa đường. Ví dụ như Ôn Ninh – người hầu trung thành – xuất hiện nhiều ở đầu, nhưng càng về cuối càng mờ nhạt. Hay như Lam Hi Thần – anh trai Lam Vong Cơ – được miêu tả là đẹp trai, tài giỏi, nhưng đóng góp vào cốt truyện khá hạn chế. Tôi có cảm giác tác giả muốn nhồi nhét quá nhiều nhân vật, nhưng không đủ đất để phát triển hết.

4. Phong cách viết và cách xây dựng cảm xúc

Mặc Hương Đồng Khứu viết văn rất “người”. Không hoa mỹ, không cầu kỳ, nhưng từng câu từng chữ đều có sức nặng. Tôi đặc biệt ấn tượng với cách bà ấy dùng chi tiết nhỏ để gợi cảm xúc lớn. Ví dụ, chi tiết Ngụy Vô Tiện thích ăn hạt dưa, nhưng sau khi chết sống lại, không ai biết sở thích ấy nữa. Một cảnh tưởng chừng vô thưởng vô phạt, nhưng đọc xong thấy nhói lòng.

Có một câu thoại của Lam Vong Cơ mà tôi cho là hay nhất truyện: “Ngụy Anh, ta rất nhớ ngươi.” Chỉ năm chữ, nhưng nó gói gọn mười sáu năm chờ đợi, mười sáu năm dằn vặt, mười sáu năm không một lời tạm biệt. Tôi đã đọc đi đọc lại câu đấy cả chục lần, lần nào cũng thấy rung động.

Nhưng cũng phải nói thẳng, văn phong có chỗ hơi dài dòng. Đặc biệt là mấy đoạn miêu tả cảnh vật hay chiến đấu, đôi khi tôi phải lướt qua vì thấy nó làm chậm nhịp truyện. Một sai lầm tôi mắc phải là đọc quá nhanh ở mấy chương đầu, bỏ lỡ nhiều chi tiết quan trọng. Sau này đọc lại mới thấy, mỗi câu nói đùa của Ngụy Vô Tiện đều có ẩn ý, mỗi lần Lam Vong Cơ im lặng đều là một lần đau đớn.

5. Những tranh cãi và điểm trừ cần cân nhắc

Không có tác phẩm nào hoàn hảo, và Ma Đạo Tổ Sư cũng có những điểm gây tranh cãi. Đầu tiên là vấn đề thể loại đam mỹ. Nếu bạn không phải fan của thể loại này, có thể bạn sẽ thấy mấy cảnh tình cảm giữa Ngụy Vô Tiện và Lam Vong Cơ hơi “gượng ép” hoặc không cần thiết. Cá nhân tôi thì thấy nó tự nhiên, vì tình yêu của họ được xây dựng từ sự tôn trọng và thấu hiểu, không phải từ mấy tình tiết sến súa. Nhưng gu mỗi người mỗi khác.

Thứ hai, truyện có một số lỗ hổng logic. Ví dụ, việc Ngụy Vô Tiện chế tạo Âm Hổ Phù – một loại bùa chú cực kỳ nguy hiểm – mà không ai trong chính đạo kịp thời ngăn chặn. Hay việc Lam Vong Cơ biết Ngụy Vô Tiện còn sống, nhưng lại mất mười sáu năm để tìm ra. Có vài chi tiết thời gian hơi bất hợp lý, nhưng nếu bạn đọc để giải trí, không phải để phân tích từng milimet, thì cũng chấp nhận được.

Thứ ba, một số người chê truyện có kết thúc hơi “vội”. Đúng là chương cuối giải quyết mọi thứ khá nhanh, so với độ dài đồ sộ của toàn bộ tác phẩm. Tôi cũng từng ước có thêm vài chương nữa để thấy cuộc sống sau đó của hai nhân vật chính. Nhưng mà, biết đâu đấy lại là dụng ý của tác giả: để lại một khoảng lặng cho người đọc tự tưởng tượng.

6. So sánh với bản chuyển thể (hoạt hình, phim truyền hình)

Nếu bạn đã xem bản hoạt hình Ma Đạo Tổ Sư (donghua) hay bản phim truyền hình Trần Tình Lệnh, thì tôi khuyên bạn vẫn nên đọc bản gốc. Vì sao? Vì bản chuyển thể, dù xuất sắc đến đâu, cũng phải cắt bỏ hoặc làm mềm nhiều chi tiết để qua được kiểm duyệt. Ví dụ, mối quan hệ giữa Ngụy Vô Tiện và Lam Vong Cơ trong phim chỉ được thể hiện qua ánh mắt và hành động, chứ không có những đoạn đối thoại trực tiếp như trong truyện. Trong truyện, có cảnh Lam Vong Cơ nói “Ngụy Anh, ta yêu ngươi” – một câu mà bạn sẽ không bao giờ thấy trong bản chuyển thể Trung Quốc.

Bản donghua thì đẹp, âm nhạc hay, nhưng nhịp phim hơi nhanh, bỏ qua nhiều tình tiết phụ quan trọng. Còn bản Trần Tình Lệnh thì diễn xuất tốt, nhưng kịch bản có thêm vài tình tiết mới (ví dụ như nhân vật Ôn Tình sống lâu hơn) làm thay đổi động cơ của một số nhân vật. Cá nhân tôi thích bản gốc hơn, vì nó giữ được cái “chất” đen tối, bi kịch mà bản chuyển thể không dám khai thác triệt để.

Nếu bạn mới bắt đầu, tôi khuyên đọc truyện trước, rồi hãy xem phim. Như vậy bạn sẽ hiểu sâu hơn, và cũng đỡ bị spoil bởi mấy cảnh quay đẹp.

7. Kết luận: Có nên đọc truyện Ma Đạo Tổ Sư không?

Nếu bạn hỏi tôi: “Có nên đọc truyện Ma Đạo Tổ Sư không?”, câu trả lời của tôi là: CÓ, nhưng hãy chuẩn bị tâm lý. Đây không phải là một câu chuyện nhẹ nhàng để đọc trước khi ngủ. Nó sẽ làm bạn cười, rồi khóc, rồi cáu gắt, rồi suy tư. Nó sẽ ám ảnh bạn cả tuần liền, khiến bạn lên mạng tìm fanfic, tìm phân tích, tìm mọi thứ liên quan.

Nhưng nếu bạn là người thích tiểu thuyết có cốt truyện chắc tay, nhân vật có chiều sâu, và một thế giới quan không đơn giản là trắng đen, thì đây là món quà dành cho bạn. Tôi đã đọc nó ba lần, mỗi lần đều tìm ra điều mới. Lần đầu là để biết chuyện gì xảy ra, lần hai để